Thaesis doet continu trendonderzoek naar de meest relevante maatschappelijke trends en baanbrekende technologische trends. Deze trends maken via onze web en app based tool TRNDR onderdeel uit van de Strategiekamer, de accumulatie van bewezen methodieken en aanpakken van ons adviesbureau. Trendonderzoek is van grote waarde bij scenarioplanning. Door mogelijke toekomsten te voorzien, erop te anticiperen en er vervolgens sneller op te kunnen reageren wordt de strategische besluitvorming binnen organisaties beter. Onze opdrachtgevers leren zo beter omgaan met onzekerheden.

Lees hieronder alles over de 100 meest relevante maatschappelijke trends. Ontbreekt er een maatschappelijke trend? Doe hier je suggestie. Wil je maandelijks een dosis inspiratie ontvangen? Schrijf je hier in.

TRNDR logo_RGB-01
MaatschappijTechnologieMediaEducatieZorg

100 meest relevante maatschappelijke trends

AandachtseconomieDe mens wordt 24/7 geconfronteerd met informatie via social media, rapporten en nieuws, maar ook sluikreclame en andere advertenties. Veel organisaties kampen met een tekort aan aandacht van hun doelgroep. Hierdoor is de tijd dat een product of dienst onder ogen van de doelgroep komt zeer kostbaar geworden.
Afnemend vertrouwen in feitenDoor de opkomst van nepnieuws en technologische ontwikkelingen zoals deep fakes worden feiten vaker ter discussie gesteld en indien ze niet aangenaam zijn, betwist.
Afnemende biodiversiteitAls gevolg van klimaatverandering en vervuiling neemt de biodiversiteit wereldwijd af en doorgaat de aarde volgens wetenschappers momenteel de zogenaamde ‘zesde massale uitstervingsgolf’. Dit kan onder andere negatieve gevolgen hebben voor de voedselveiligheid en een gezond leefmilieu.
Afnemende criminaliteitHet totaal aantal delicten in Nederland neemt jaarlijks af. Echter, hoe veiliger een samenleving is, hoe erger we de inbreuk op deze veiligheid ervaren.
Agrarische sector onder drukDoor meer aandacht voor duurzaam produceren en consumeren en de toegenomen druk op de arbeidsmarkt staat de agrarische sector onder druk. De samenleving staat voor de vraag hoe we op duurzame wijze aan ons voedsel komen, terwijl de bevolking blijft groeien.
ArbeidstekortenIn veel sectoren in Nederland ontstaan tekorten aan gekwalificeerd personeel en vakmanschap. Dit vraagt om het (her)opleiden van personeel en innovatieve manieren om personeel aan te trekken, in te zetten en te behouden.
BeleveniseconomieMensen gaan zich steeds minder naar bezit profileren, maar naar ervaringen. Dat heeft tot gevolg dat bedrijven hun producten gaan modelleren als een beleving. Consumenten kopen daardoor niet simpelweg een product, maar de ervaring die met het product gepaard gaat.
Betaalbaarheid zorg onder drukDoor de vergrijzing, de toenemende levensverwachting en technologische ontwikkelingen in de zorg, stijgt de totale zorgvraag. Hierdoor nemen de zorgkosten toe en komt de de betaalbaarheid van het zorgstelsel steeds meer onder druk te staan.
BevolkingsgroeiDe bevolking van Nederland zal de komende jaren blijven groeien. In 2029 bereikt het inwonertal naar verwachting de 18 miljoen. In 2060 worden 18,6 miljoen mensen verwacht. Dit heeft onder andere gevolgen voor de woningmarkt en de beschikbare ruimte in Nederland.
BurgerinitiatievenBurgers ontplooien steeds meer particuliere initiatieven. Dit komt enerzijds door minder vertrouwen in instituties en anderzijds de technologische vooruitgang die het opzetten van eigen initiatieven vereenvoudigt.
Burn-outsSteeds meer mensen in Nederland hebben last van psychische vermoeidheid of burn-out klachten door prestatiedruk. De samenleving staat voor de vraag hoe de prestatiedruk kan worden verlicht en hoe we om gaan met stress en burn-outs.
Circulaire economieDe circulaire economie is een economisch systeem dat bedoeld is om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. De omslag naar een dergelijk systeem vraagt een andere denk- en handelingswijze van consumenten en organisaties.
CrowdfundingCrowdfunding is het financieren van een project of onderneming door geld op te halen bij een grote groep mensen, vaak via het internet. Hierdoor kunnen initiatieven en projecten die door de traditionele financiële markt niet gefinancierd zouden worden toch investeerders aantrekken.
CrowdsourcingCrowdsourcing is het benutten van de kennis, kunde en creativiteit van een grote groep mensen om een doel te bereiken. Consumenten worden bijvoorbeeld betrokken in het ontwikkelingsproces van een product.
CryptovalutaCryptovaluta zijn digitale valuta, die opkomen als reactie op onzekerheden en afnemend vertrouwen in de financiële sector. Een voorbeeld is de Bitcoin, maar ook de big tech bedrijven en overheden komen met een eigen cryptovaluta.
Data policingDoor het publieke debat over hoe we onze digitale privacy kunnen beschermen ontstaat er steeds meer wet- en regelgeving rondom het verzamelen en gebruiken van data.
Digitale ethiekEr ontstaat een ethische discussie rondom de rol van kunstmatige intelligentie en robotica in de samenleving. In welke mate is het ethisch te verantwoorden om mensenwerk te vervangen met robots? Welke beslissingen kan en mag kunstmatige intelligentie voor mensen nemen?
Digitale nomadenEen digitale nomade is iemand die het internet gebruikt om locatieonafhankelijk te kunnen werken. Technologische ontwikkelingen maken het mogelijk voor mensen om niet plaatsgebonden te hoeven leven.
Diversiteit op de werkvloerEr is een toenemende vraag naar meer diversiteit op de werkvloer. Uitdagingen hierbij zijn het krijgen van meer vrouwen in de top en het vergroten van de culturele diversiteit op de werkvloer.
EmotiemaatschappijDe mens is verre van een rationeel wezen. Wetenschappelijke inzichten over de werking van het brein en het gedrag van de mens vormen steeds meer de basis voor het nemen van beslissingen.
Europese turbulentieDe Europese Unie staat onder druk. Van vluchtelingenstromen tot toe- en uittredende lidstaten. Deze ontwikkelingen veroorzaken spanningen tussen de lidstaten en leiden tot debat over de functie van de Europese Unie.
FairtradeConsumenten en organisaties hechten steeds meer belang aan eerlijke producten. Dit resulteert bijvoorbeeld in sociaal ondernemerschap, waarbij de organisatie een maatschappelijk doel heeft in plaats van een economisch doel.
Flexibilisering arbeidsmarktDe arbeidsmarkt flexibiliseert doordat werknemers vaker tijdelijke contracten krijgen en moeilijker aan een vast contract komen. Hierdoor kunnen organisaties sneller inspelen op ontwikkelingen in de context. Werknemers krijgen echter te maken met meer onzekerheid.
GameverslavingHet aantal jongeren met een gameverslaving neemt toe. Deze jongeren verliezen zich vaak in de virtuele wereld. Het gevolg is dat deze jongeren de aansluiting verliezen met de samenleving.
GeneratiedenkenGeneratiedenken is steeds vaker onderwerp van gesprek. Er zouden grote verschillen bestaan in de karakteristieken van Generatie X, Generatie Y, Generatie Z. Generatiedenken kan ten koste gaan van de solidariteit tussen generaties.
GentrificatieAls gevolg van urbanisatie en het woningtekort in de steden volgt een uitstroom van lagere inkomensklassen uit de steden. Hierdoor wordt wonen in steden op termijn onbetaalbaar voor veel bevolkingsgroepen en wordt de bevolkingssamenstelling in grote steden steeds minder divers.
Gezondere levensstijlGezond leven door veelvuldig sporten en gezond eten geeft status. Nieuwe technologische mogelijkheden om continu inzicht te krijgen in gezondheid versterken deze trend. Gezondheid is ook een thema voor de gezonden en patiënten worden consumenten. Producten en diensten die gezondheidsimperfecties compenseren zijn sterk in opkomst.
Grenzeloze wereldDe grenzen in de wereld verdwijnen. Door de digitalisering kan iedereen met elkaar in contact komen en wordt informatie wereldwijd gedeeld. Hierdoor lijken afstanden en tijdsverschillen er minder toe te doen.
Groeiend wantrouwen in institutiesDoor de groeiende verbondenheid door de digitalisering groeit ook het wantrouwen. Wat gebeurt er met alle data die wordt verzameld? Het toenemende verlies van privacy door deze ‘open’ wereld is een voedingsbodem voor wantrouwen.
Groeiende generatiekloofEr is een toenemend verschil tussen degenen die wel en niet weten te profiteren van digitale ontwikkelingen. De impact hiervan is groot en kent sociale en economische aspecten. Gevolg is een afname van de solidariteit tussen de generaties.
GrondstoffenschaarsteGrondstoffen worden steeds schaarser. De natuurlijke bronnen en grondstoffen zullen met meer mensen moeten worden gedeeld. Tegelijkertijd neemt de welvaart toe. De vraag naar grondstoffen wordt hierdoor nog groter.
Heropleving nationalismeGedreven door het publiek debat over immigratie en de bescherming van de nationale identiteit, maken nationalistische partijen wereldwijd een opmars.
Herwaardering vakmanschapDoordat we gemiddeld gezien hoger en daarmee ook vaak theoretischer zijn opgeleid, ontstaat er een tekort aan vakmanschap. Praktische kennis en kunde is lange tijd gedevalueerd, maar maakt nu een herwaardering door: vakmensen krijgen een steeds hogere (sociale) status.
HorizontaliseringDe samenleving wordt platter en gelijkwaardiger. Mensen bewegen zich door veel verschillende netwerken en er is minder gevoel voor hiërarchie. Velen willen hun mening en ervaringen delen en kunnen dit dankzij de digitale media sneller doen dan ooit.
ImmigratieHet aandeel allochtonen in veel Europese samenlevingen kent een sterke groei. Verschillende immigratiegolven hebben Nederland gemaakt tot een samenleving waarin mensen met een toenemend aantal verschillende culturele achtergronden zowel naast elkaar als met elkaar leeft. Deze diversiteit brengt maatschappelijke vraagstukken met zich mee.
Inclusieve samenlevingEen inclusieve samenleving is een samenleving waar iedereen tot zijn recht kan komen. Het maakt niet uit welke culturele achtergrond, gender, leeftijd, talenten of beperkingen iemand heeft. Iedereen neemt op een gelijkwaardige manier deel aan de maatschappij. Mensen worden aangesproken op hun mogelijkheden, niet op hun beperkingen.
IndividualiseringIndividualisering is een sociaal en cultureel proces dat sinds de industrialisatie in de westerse wereld in gang is gezet. De afhankelijkheid van een ander of van groepen is kleiner geworden. Deze ontwikkeling betekent dat mensen steeds meer als individu willen worden gezien en benaderd.
InformatiemaatschappijIn een informatiemaatschappij is het kunnen verkrijgen en benutten van informatie een belangrijke vaardigheid. Organisaties die deze vaardigheden beheersen kunnen macht naar zich toe trekken en hun invloed vergroten. Organisaties die dit niet kunnen dreigen buiten de boot te vallen.
KennisinflatieSteeds meer mensen kunnen altijd en overal over gewenste en ongewenste informatie beschikken. De kreet ‘Kennis is macht’ heeft een andere betekenis gekregen. Vroeger kon men zich onderscheiden door het bezitten van informatie, tegenwoordig is vooral de vaardigheid om informatie te vergaren en te duiden waardevol.
KeuzemaatschappijDe keuzemogelijkheden in onze samenleving zijn de laatste decennia enorm gegroeid. We mogen meer kiezen en tegelijkertijd moeten we ook meer kiezen. Het maken van keuzes is voor veel mensen een complexe en tijdrovende activiteit, die leidt tot keuzestress.
KlimaatveranderingDe aarde warmt op. Dit heeft effect op mondiaal maar ook op lokaal niveau. Ecosystemen krijgen te maken met een ander klimaat wat resulteert in overstromingen, aardbevingen, tsunami’s en uiteindelijk klimaatvluchtelingen.
Kloof tussen arm en rijkDe kloof tussen arm en rijk wordt groter. Niet alleen in economisch opzicht, maar ook het verschil in levensverwachting tussen arm en rijk neemt toe.
Kortstondige verbandenTraditioneel leefden veel mensen in vaste gemeenschappen zoals kerken, dorpen en families. Door de digitalisering en de globalisering zijn mensen onderdeel van meerdere gemeenschappen tegelijk en zijn deze verbanden van kortere duur.
Langer thuis wonenJongeren gaan gemiddeld op een latere leeftijd uit huis als gevolg van hogere koopprijzen, huurprijzen en (studie)schulden. Dit heeft gevolgen voor de sociale ontwikkeling van jongeren en de in- en doorstroom op de huizenmarkt.
Leven lang lerenEr ontstaat een groeiende maatschappelijke behoefte aan continu leren en continue zelfontplooiing. Leren start bij de geboorte en kan nooit als voltooid worden beschouwd. Leeractiviteiten worden ondernomen gedurende het leven om kennis, vaardigheden en competenties vanuit een persoonlijk, burgerlijk, sociaal en/of werkgelegenheidsperspectief bij te leren.
Maker MovementDe Maker Movement is een beweging van digitale doe-het-zelvers. Door de toenemende toegang tot informatie en middelen om te produceren kunnen consumenten gemakkelijker producten produceren, waardoor de afhankelijkheid van massaproducten afneemt.
MedicaliseringDoor de technologische vooruitgang zijn er steeds meer ziektes en aandoeningen bekend. Deze ontwikkeling gaat gepaard met een drang om elk probleem te diagnosticeren. Hierdoor wordt ziek zijn de norm.
Medisch ethische vraagstukkenDoor ontwikkelingen in medische wereld zijn we steeds meer in staat het menselijk lichaam te verrijken met nieuwe technologieën. Ook ontstaan er meer discussies over het beslissen over leven en dood. Deze ontwikkelingen zorgen voor discussie over medisch ethische vraagstukken in de maatschappij.
Meer eenpersoonshuishoudensDoor individualisering, vergrijzing en een toenemend aantal echtscheidingen verdunnen huishoudens. Het aantal alleenstaanden neemt hierdoor toe. Het gevolg is een toename in het aantal mensen dat zich eenzaam voelt en een toenemend woningtekort.
Modern familyDe gezinssamenstellingen van hedendaagse families verschillen van traditionele gezinnen door een toegenomen aantal echtscheidingen en de maatschappelijke acceptatie voor alternatieve gezinssamenstellingen. Tegenwoordig zijn gezinnen samengesteld, zijn er vaak één, maar soms ook meer dan twee opvoeders.
Naming and shamingConsumenten stellen negatieve ervaringen bij organisaties publiekelijk aan de kaak, bijvoorbeeld via social media. Dit kan grote schade aanbrengen aan het imago van een organisatie. Hierdoor wordt de macht van de consument in de samenleving vergroot.
Negatieve rentesDoordat de ECB een negatieve rente hanteert zal dit in de toekomst een negatieve rente van Nederlandse banken als gevolg kunnen hebben. Dit heeft gevolgen voor het spaar- en consumptie gedrag van consumenten en voor investeringen van bedrijven.
NetwerkeffectenHet netwerkeffect is het voordeel dat een gebruiker heeft wanneer een nieuwe gebruiker het product of de dienst gaat gebruiken. Door de digitalisatie en de opkomsten van platforms wordt het benutten van netwerkeffecten voor organisaties steeds belangrijker. Het gevolg is dat steeds meer markten een ‘winner takes all’ markt worden.
Nieuwe energiebronnenDe fossiele brandstoffen raken op. Als maatschappij zijn we op zoek naar nieuwe bronnen van energie. Er wordt volop gewerkt aan wind-, water- en zonne-energie. Dit vergt investeringen van overheden maar ook van bedrijven en particulieren.
Ongelijke kansenDe kansenongelijkheid neemt toe. De opkomst van particuliere (bij)scholing en de stijgende kosten van het onderwijs zorgen ervoor dat niet iedereen toegang heeft tot dezelfde onderwijsmogelijkheden.
OntgroeningHet gemiddeld aantal kinderen per vrouw daalt. Hierdoor is er minder natuurlijke aanwas van de Nederlandse bevolking en een kleiner aandeel van jongeren in de totale bevolking.
OntkerkingNederland ontkerkt steeds meer. Het aantal mensen in Nederland dat tot een religieuze groepering behoort neemt af en ook het aantal kerkbezoekers loopt terug. De meerderheid van de bevolking is inmiddels ongelovig.
Opslitsing van big techDe toenemende macht van grote technologiebedrijven leidt tot steeds meer maatschappelijke kritiek. Hierdoor neemt de politieke en maatschappelijke druk op het opsplitsen van big tech toe.
Personificatie van politieke partijenIn de politiek gaat het in mindere mate over programma’s en partijen en meer over politici zelf. Hierdoor staat het individuele optreden van politici centraal in plaats van de politieke inhoud.
Plaats- en tijdonafhankelijke wereldDoor politieke verschuivingen, economische ontwikkelingen, maar vooral informatietechnologie en telecommunicatie lijken afstanden en tijdsverschillen er niet meer toe te doen. Fysieke grenzen spelen nauwelijks meer een rol.
Plattere organisatiesEen platte of horizontale organisatie is een organisatie met weinig managementlagen. In de huidige snel veranderende samenleving moeten veel organisaties dynamisch zijn om zich aan te kunnen passen aan de context. Een platte organisatie is flexibel waardoor sneller kan worden ingespeeld op ontwikkelingen.
PluriformiteitDe sociaalmaatschappelijke samenstelling van Nederland wordt steeds pluriformer. De grote steden zijn op weg naar een majority-minority society, waar geen enkele etnische groep meer een absolute meerderheid vormt.
PolarisatieBij polarisatie komen groepen in de samenleving tegenover elkaar te staan, doordat de tegenstellingen van deze groepen sterker worden. Polarisatie in Nederland neemt niet toe, echter worden de verschillen tussen groepen door social media en de traditionele media uitvergroot.
PopulismeDe steun voor populistisch gedachtegoed neemt wereldwijd toe, doordat grote groepen mensen zich door de traditionele partijen niet voldoende gehoord voelen. Dit leidt tot een heroverweging van standpunten van de traditionele partijen en de opkomst van populisme.
PrivacydiscussiesHet verzamelen en gebruiken van informatie van mensen gaat ten kosten van de privacy. Dit leidt steeds vaker tot een publiek debat over of en hoe we onze persoonsgegevens en privacy beter kunnen beschermen.
ProtectionismeOverheden proberen de eigen economie te beschermen door binnenlandse producten aantrekkelijker te maken ten opzichte van buitenlandse producten. Mogelijk gevolg is een handelsoorlog en minder samenwerking tussen twee of meerdere landen.
ProtestenDe mondige burger uit zich met gezamenlijke protestacties. Denk aan boerenprotesten, bouwvakkersprotesten, klimaatprotesten en lerarenstakingen. De maatschappelijke steun voor dergelijke protestacties en demonstraties neemt toe.
Quantitative easingQuantitative easing is het creëren van geld door de centrale bank. De vraag is welk effect dit beleid met bijbehorende inflatie op de lange termijn heeft. Een risico is het creëren van zeepbellen in de financiële markt, wat kan leiden tot een volgende recessie.
ReshoringReshoring is het terughalen van bedrijfsactiviteiten uit het buitenland. Steeds meer bedrijven halen de productie terug naar Nederland, bijvoorbeeld doordat de consument snellere levering eist en door stijgende loonkosten in het buitenland.
SchijnfilantropieVermogende ondernemers zoals Bill Gates investeren steeds meer in goede doelen. Echter ontstaat er door de grotere betrokkenheid van vermogende donateurs bij de goede doelen ook steeds meer kritiek op filantropie. Het zou gericht zijn op persoonlijke belangen en er toe leiden dat de vermogende donateurs op de stoel van de overheid gaan zitten.
Serious gamingSerious gaming is het aanleren van (professionele) vaardigheden en kennis middels het spelen van een videogame. Serious gaming wordt vaak gezien als iets voor het bedrijfsleven, maar de trend omvat ook educatieve games voor het onderwijs.
Snelheid van veranderingenDe technologische mogelijkheden nemen exponentieel toe. De ene na de andere nieuwe technologie doemt op. Nieuwe standaarden zijn aan de orde van de dag en burgers moeten zich steeds vaker en steeds sneller aanpassen om met de tijd mee te gaan.
Sociale innovatieSociale innovatie zijn nieuwe vormen van samenwerking waardoor effectiever en efficiënter gewerkt kan worden. Hierdoor zijn medewerkers gemotiveerder of ze worden meer op hun talent aangesproken.
Stagnatie van economische groeiNa jaren van economische groei zal Nederland na verwachting in een laag conjunctuur terecht komen. Een economische krimp zal gevolgen hebben voor organisaties en werknemers.
StatuszoekersStatuszoekers zijn mensen die waarde hechten aan de sociale status die zij verkrijgen als gevolg van de goederen, diensten en ervaringen die zij bezitten of delen. Sociale media speelt tegenwoordig een belangrijke rol bij het verkrijgen van sociale status.
Technologische werkloosheidDoor de robotisering en de automatisering van de maatschappij worden veel menselijke handelingen overbodig. Dit kan leiden tot meer werkloosheid. De vraag is wat samenlevingen gaan doen met de arbeidskracht die vrijkomt en hoe een toename van de inkomensongelijkheid kan worden voorkomen.
Toenemend belang duurzaamheidDuurzaamheid is het voorzien in de levensbehoeften van de huidige generatie, zonder dat dit ten koste gaat van volgende generaties. Door klimaatverandering en de teruglopende biodiversiteit komt duurzaamheid meer in de aandacht en hecht de consument meer waarde aan duurzame producten.
Toenemend internetgebruikHet aantal mensen dat in Nederland gebruik maakt van internet neemt jaarlijks toe. Ook de oudere generaties maken steeds meer gebruik van de digitale mogelijkheden in de hedendaagse samenleving.
Toenemend onderwijsniveauHet gemiddeld genoten onderwijsniveau in Nederland neemt jaarlijks toe. Dit draagt enerzijds bij aan de kenniseconomie, maar creëert anderzijds een tekort aan vakmensen doordat steeds meer mensen puur theoretisch zijn opgeleid.
Toenemende levensverwachtingDe gemiddelde levensverwachting stijgt sterk door betere gezondheidszorg en doordat mensen gezonder leven. Deze demografische ontwikkeling heeft grote gevolgen voor het arbeidsleven, de sociale zekerheid en onze levensstijlen.
Toenemende macht van ChinaDe globale invloed van China wordt steeds groter door de economische vooruitgang. Hoe moet de westerse wereld omgaan met deze opkomende natie en in welke mate moeten we onze economie beschermen tegen Chinese invloeden?
Toenemende mobiliteitsintensiteitWonen, werken en leven in dezelfde stad is passé. We reizen met z’n allen meer en meer. Dit doen we voor vakanties, maar ook voor werk en het onderhouden van contacten met vrienden en familie. De wereld is de nieuwe regio. Dit geldt niet alleen voor mobiliteit van personen, maar des te meer voor goederenvervoer.
Tradities ter discussieVerschillende tradities staan ter discussie. De tegenstanders vinden de tradities niet meer van deze tijd, terwijl voorstanders zich zorgen maken over de Nederlandse identiteit.
TransparantieDoor de beschikbaarheid van informatie, de intensivering van media en de steeds mondiger wordende burger worden organisaties uitgedaagd om transparanter en doelmatiger te opereren. Geheimen komen steeds vaker en sneller boven tafel.
Triple bottom lineMaatschappelijk verantwoord ondernemen, waarbij in de bedrijfsvoering rekening gehouden wordt met de triple bottom line – people, planet, profit – wordt steeds belangrijker. Organisaties worden in toenemende mate verantwoordelijk gehouden voor het effect dat zij hebben op de externe omgeving en lijken daardoor meer verantwoordelijkheid voor hun handelen te nemen.
UpcyclingBij upcycling worden oude of onbruikbare materialen getransformeerd naar nieuwe materialen of producten van betere kwaliteit. De materialen worden niet afgebroken, maar refashioned.
UrbanisatieDe verstedelijking neemt toe vanwege de hogere levensstandaard in steden. Dit leidt onder andere tot woningtekorten en ruimtegebrek in de steden.
Van bezit naar gebruikHet feitelijke eigendom van zaken en goederen wordt steeds minder belangrijk in de maatschappij. Consumenten hoeven een product niet te bezitten, zolang ze er maar gebruik van kunnen maken. Diensten als Spotify vervangen zo het eigendom van een muziekbestand met het gebruiksrecht ervan.
Veranderende arbeidswaardeHet geluk dat een werknemer haalt uit werk verschuift van economische vergoedingen naar niet-economische vergoedingen. Hieronder vallen persoonlijke groei en ontwikkeling en het doen van zinvol werk.
Veranderende mobiliteitsbehoeftenDoordat er steeds meer mobiliteit in steeds minder ruimte plaatsvindt en doordat mensen langer mobiel willen blijven, verandert de mobiliteitsbehoefte. Hierdoor ontstaat er vraag naar nieuwe manieren om personen en goederen te vervoeren.
VergrijzingDoordat de babyboomgeneratie hun pensioenleeftijd bereikt en de gemiddelde levensverwachting toeneemt, neemt het aandeel van ouderen in de Nederlandse bevolking toe. Vergrijzing is de komende jaren een grote uitdaging doordat het onder andere het zorg- en pensioenstelsel onder druk zet.
Verharding publiek debatHet publieke debat verhardt. Er is steeds minder plaats voor nuance, redelijkheid en het zoeken naar gemeenschappelijkheid. In plaats daarvan worden tegenstellingen steeds meer benadrukt en wordt de toon van het publieke debat feller. Dit draagt sterk bij aan polarisatie in de samenleving.
VerhufteringDe tendens is dat de samenleving verruwt. Hierdoor worden zaken als vandalisme, egoïsme, agressie, brutaliteit en asociaal gedrag steeds meer de norm in de samenleving.
Vervaging werk en privéDe negen-tot-vijf-cultuur is voor een toenemend deel van beroepsbevolking verleden tijd. Door de digitaliseringsgolf en doorbraak van breedband en mobiel internet kan er worden gewerkt op plekken en het momenten waarop het werknemers uitkomt. Door dit ‘nieuwe werken’ vervaagt de betekenis van de begrippen ‘werkplek’ en ‘werktijd’.
Verzorgingsstaat onder drukDoor de vergrijzing, de toenemende levensverwachting en de grotere toestroom naar het sociale domein staat de betaalbaarheid van de verzorgingsstaat onder druk. Gevolgen zijn financiële problemen bij zorgaanbieders, een toenemend beroep op de zelfredzaamheid van cliënten en een publiek debat over de verzorgingsstaat.
WelvaartziektenDoor de toenemende welvaart veranderen de levensstijlen en voedingspatronen van burgers. Dit leidt tot een toename van welvaartsziekten zoals diabetes, obesitas en verschillende vormen van kanker.
Wispelturige overheidBurgers hebben de perceptie dat de overheid geen continu beleid voert en dat wet- en regelgeving van jaar tot jaar kan verschillen. Dit brengt veel onzekerheid voor ondernemers en burgers. De overheid wordt door enkelen zelfs als onbetrouwbaar ervaren.
WoningtekortOp veel plekken in Nederland ontstaan woningtekorten. Woningtekorten zijn het gevolg van een terugloop in het aantal afgegeven nieuwbouwvergunningen, een toenemende vraag naar woningen en de urbanisatie.
Zinnige zorgDoor technologische ontwikkelingen is de medische zorg instaat om de levensduur van de patiënt steeds langer te verlengen. Echter kan het verlengen van de levensduur ten koste gaan van de kwaliteit van leven van de patiënt en de betaalbaarheid van de zorg. Wanneer is zorg nog zinnig?
Zoeken naar zingevingVroeger identificeerde men zich met het werk dat werd verricht. Door de robotisering en automatisering van de maatschappij heeft de mens tijd over voor andere bezigheden. De vraag is waar we nu onze identiteit en geluk vandaan halen.