Zorgtrends

Thaesis doet continu trendonderzoek naar de meest relevante trends in de zorgsector. Deze trends maken via onze interactieve tool TRNDR onderdeel uit van de Strategiekamer, de accumulatie van bewezen methodieken en aanpakken van ons adviesbureau. Trendonderzoek is van grote waarde bij scenarioplanning. Door mogelijke toekomsten te voorzien, erop te anticiperen en er vervolgens sneller op te kunnen reageren wordt de strategische besluitvorming binnen organisaties beter. Onze opdrachtgevers leren zo beter omgaan met onzekerheden.

100 meest relevante zorgtrends

Aandacht patiënt en omgeving	De patiënt maakt deel uit van een groter sociaal netwerk waar bijvoorbeeld familie, vrienden en buurtgenoten deel van uitmaken. Zorgverleners moeten verder kijken dan de patiënt als individu, zeker nu er een belangrijke rol is weggelegd voor mantelzorgers.
Afname mantelzorgers	Het aantal mantelzorggevers neemt af ten opzichte van het aantal mantelzorgontvangers. Hierdoor zijn er steeds minder mantelzorgers per persoon. Dit vraagt om meer zelfredzaamheid van de patiënt en een toename van oudere mantelzorgers.
Belang van planetary health	Planetary health benadrukt het verband tussen menselijke gezondheid en de gezondheid van onze planeet. Dit leidt tot zorgpraktijken die zowel het welzijn van patiënten als het milieu bevorderen. Een voorbeeld hiervan is het voorschrijven van een plantaardig dieet, wat niet alleen de gezondheid van patiënten kan verbeteren maar ook de ecologische voetafdruk kan verminderen.
Bewegingsarmoede	Er is een gebrek aan voldoende lichaamsbeweging bij een aanzienlijk deel van de bevolking, wat leidt tot negatieve gevolgen voor de volksgezondheid. Factoren zoals een zittende levensstijl, gebrek aan sportfaciliteiten en tijdsgebrek dragen bij aan dit probleem. Hierom is er behoefte aan meer bewustwording en maatregelen om een actieve levensstijl te bevorderen.
Brede integratie van A.I.	A.I. (Artificial Intelligence) wordt steeds meer geïntegreerd in verschillende processen in de zorg. A.I. helpt bij snellere diagnostiek, effectievere behandeling en preventie. Denk hierbij aan het gebruik van chatbots, zorgrobots en beeldherkenning.
Collaboratieve medische platforms	Op collaboratieve medische platforms kunnen zorgverleners onderling en met patiënten samenwerken, wat de effectieve oplossing van zorgvragen bevordert door gegevensuitwisseling. CoZo is een voorbeeld van zo’n digitaal samenwerkingsplatform dat veilig medische gegevens en informatie uitwisselt tussen patiënten, zorgverleners en zorginstellingen.
Communicty building	Binnen het sociaal domein komt steeds meer aandacht voor het versterken van gemeenschappen door samenwerking, betrokkenheid en ondersteuning te bevorderen en meer sociale cohesie te bereiken. Steeds meer onderzoek en mogelijkheden vanuit de overheid wijzen op de voordelen die voortkomen uit een grotere sociale cohesie.
Complexere zorgvraag	Door een toenemend aantal patiënten met sociale problemen en meerdere aandoeningen tegelijk, neemt het aantal mensen met een complexe en een domein-overstijgende zorgvraag toe. Dit vraagt om meer samenwerking en informatie-uitwisseling tussen zorginstellingen.
Concentratie van zorg	Zorgaanbieders voeren handelingen uit daar waar de juiste expertise aanwezig is en voldoende volume kan worden gerealiseerd. Chronische, acute en electieve zorg worden gespreid aangeboden, maar hoog complexe zorg wordt steeds meer geconcentreerd in meer gespecialiseerde ziekenhuizen.
De opkomst van gezondheidscentra	De opkomst van gezondheidscentra in Nederland is een reactie op de behoefte aan meer geïntegreerde en toegankelijke zorg. Deze centra bevorderen samenwerking tussen verschillende zorgverleners, waardoor patiënten efficiënter en effectiever worden geholpen. Ze bieden bijvoorbeeld geïntegreerde eerstelijnszorg en realiseren kostenbesparingen door betere afstemming en samenwerking.
Debat kosten levensverlenging	Het debat over de kosten van levensverlenging draait om de vraag of het (ethisch) verantwoord is om aanzienlijke middelen te besteden aan het verlengen van het leven van ouderen, gezien de beperkte beschikbaarheid van middelen voor gezondheidszorg. Er wordt gediscussieerd over hoe deze middelen mogelijk effectiever kunnen worden ingezet om een breder aantal mensen te helpen.
Digivaardige zorgprofessionals	De zorgprofessionals van de toekomst zijn werkzaam in een sterk gedigitaliseerde omgeving. Hij of zij voert graag verschillende taken naast elkaar uit en legt gemakkelijk (digitale) contacten over organisatiegrenzen heen.
Domotica	Domotica is de integratie van technologieën in een woon- of zorgomgeving. Dit gaat bijvoorbeeld om sensoren die detecteren welke zorg nodig is. Domotica maakt zorg op afstand mogelijk en zorgt ervoor dat patiënten langer thuis kunnen blijven wonen.
Duurdere medische apparatuur	De vervangingscyclus van medische apparatuur wordt korter en de aanschafkosten nemen toe. Dit leidt tot hogere kosten van de medische apparatuur die wordt gebruikt in onder andere ziekenhuizen.
Duurzaamheid als nieuwe standaard	De zorgsector omarmt duurzaamheid als nieuwe norm. Gedreven door de urgentie om de milieu-impact van medische praktijken te verminderen. Met een aanzienlijke bijdrage aan de broeikasgasuitstoot, erkent de sector haar verantwoordelijkheid en zet zich actief in voor groene innovaties en milieuvriendelijke oplossingen.
Eenzaamheid ouderen en jongeren	Er is een groeiende trend van eenzaamheid waarbij een toenemend aantal mensen, vooral ouderen en jongeren, zich geïsoleerd en sociaal buitengesloten voelt. Dit fenomeen heeft ernstige gevolgen voor zowel de mentale als fysieke gezondheid van individuen. Het kan leiden tot gevoelens van verdriet, angst en depressie, evenals verhoogde stressniveaus.
Essentiële rol datagedreven zorg	Data-gedreven zorg analyseert patiëntgegevens om gepersonaliseerde behandelingen en betere zorguitkomsten te realiseren. Door samenwerking en gegevensdeling tussen zorgverleners wordt meer relevante data beschikbaar, wat leidt tot verbeterde zorg voor de patiënt.
Extramuralisatie	Mensen worden gestimuleerd om zo lang mogelijk thuis te wonen, waar nodig met ondersteuning en zorg. De extramuralisatie – het streven om buiten de muren van zorginstellingen gelijkwaardige zorg aan te bieden – zal de komende jaren groeien.
Flexibeler werken als norm	De jongste werkende generatie hecht meer waarde aan de flexibiliteit en een goede werk-privé balans. Bij artsen is bijvoorbeeld een trend te zien waarbij minder artsen de rol van praktijkhouder ambiëren en eerder kiezen voor een positie als waarnemer.
Focus op passende zorg	Passende zorg moet ervoor zorgen dat iedereen de benodigde zorg blijft ontvangen. Dit wordt gerealiseerd op basis van vier kernprincipes: betaalbaarheid, nabijheid, gezamenlijke besluitvorming met de patiënt en een holistische benadering die zich richt op zowel ziekte als gezondheid en op de mogelijkheden van de patiënt.
Geavanceerde privacyprotocollen	Het belang van het gebruik van data, vooral in samenwerking, groeit in de zorgsector. Tegelijkertijd groeit ook de nadruk op (digitale) privacy en data-integriteit. Zorginstellingen worden geconfronteerd met de uitdaging om data optimaal te benutten zonder de privacy van patiënten in gevaar te brengen.
Gefragmenteerde financiering	De complexer wordende zorgvraag benodigd steeds meer domeinoverstijgend werken. Dit wordt echter bemoeilijkt doordat de zorgfinanciering gefragmenteerd is, waarbij zorgactiviteiten vanuit een toenemend aantal financieringsstromen bekostigd kunnen worden. Dit brengt veel administratieve lasten met zich mee. Een mogelijke oplossing hiervoor is integrale bekostiging.
Gendergerelateerde zorg	De zorgsector ontwikkelt zich om beter in te spelen op de diverse gezondheidsbehoeften met specifieke zorg die rekening houdt met biologische en gendergerelateerde verschillen. Dit bevordert een effectieve en respectvolle behandeling voor iedereen.
Geneesmiddelentekort	Het geneesmiddelentekort loopt steeds verder op. Steeds meer geneesmiddelen zijn (tijdelijk) niet of niet voldoende beschikbaar. Deze tekorten ontstaan bijvoorbeeld door de toegenomen vraag naar geneesmiddelen of doordat geneesmiddelen om economische redenen van de markt worden gehaald.
Genezing als norm	Door technologische ontwikkelingen gaan zowel patiënten als zorgverleners er steeds meer vanuit dat er een passende oplossing is voor de zorgvraag, waardoor genezing de norm wordt. Hierdoor is het steeds moeilijker te accepteren wanneer er geen oplossing blijkt te zijn.
GGZ onder toenemende druk	De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat onder druk vanwege een combinatie van factoren zoals de toenemende vraag naar zorg, personeelstekorten en budgetbeperkingen. Dit leidt tot langere wachtlijsten, overbelasting van hulpverleners en soms suboptimale zorgkwaliteit voor patiënten.
Groeiend aantal fusies en overnames	Zorgaanbieders gaan steeds meer op in grotere entiteiten en proberen schaalvoordelen of marktmacht te bewerkstelligen. De laatste jaren neemt het aantal fusies tussen en overnames van zorginstellingen toe.
Groeiend aantal generalisten	Naast specialisten groeit de vraag naar generalisten in de zorg. Met een toename van mensen die verschillende aandoeningen hebben, is er behoefte aan professionals die het overzicht behouden, regelmatig luisteren en oog hebben voor hoe behandelingen passen in het leven van patiënten.
Groeiende bestaansonzekerheid	In Nederland is een steeds grotere moeilijkheid voor mensen om stabiele inkomens en huisvesting te behouden, ondanks sociaal beleid. Voorbeelden zijn stijgende huurprijzen en toenemende kosten voor levensonderhoud, wat meer aandacht vraagt voor sociale ondersteuning en beleidsaanpassingen.
Groeiende zorgvraag	Door demografische en technologische ontwikkelingen groeit de vraag naar zorg. Demografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing, zullen de druk op de zorg doen toenemen en technologische ontwikkelingen zullen leiden tot nieuwe behandelmethoden.
Grotere pandemische paraatheid	In reactie op de gigantische impact van Covid-19 wordt de infrastructuur in de zorg versterkt om beter voorbereid te zijn op toekomstige pandemieën. Hierbij ligt de focus op vroegtijdige detectie, snelle respons en effectieve preventieve maatregelen.
Health apps	Door de ontwikkeling van health apps en wearables kunnen mensen hun gezondheid 24/7 monitoren. Hierdoor krijgen burgers steeds meer inzicht in hun gezondheid, waardoor ze er bewuster mee omgaan.
Health in all policies	Health in All Policies is een benadering waarbij gezondheidsdoelen systematisch worden geïntegreerd in het beleid op verschillende gebieden, zoals milieu, onderwijs en transport. Het doel is om gezondheid te bevorderen door beleidsmaatregelen te nemen die positieve effecten hebben op de gezondheid van de hele bevolking, ongeacht het beleidsterrein.
Hervormingsagenda jeugd	De hervormingsagenda in Nederland richt zich op structurele veranderingen binnen het sociaal jeugddomein. Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst.
Herziening van de zorgrollen	De herziening van zorgrollen houdt in dat complexe medische handelingen bij professionele zorgverleners blijven, terwijl minder gespecialiseerde taken worden overgedragen aan mantelzorgers en geautomatiseerde systemen. Dit vermindert de werkdruk en bevordert de actieve betrokkenheid van patiënten en hun families.
Hogere administratie last	Medewerkers in de zorg zijn een groot deel van hun tijd kwijt aan administratieve handelingen. Veel zorgverleners besteden bijna de helft van hun tijd aan de administratie. Hierdoor wordt er minder tijd besteed aan de patiënt.
Horizontaal toezicht	Bij horizontaal toezicht ligt de focus meer op interne beheersing, waarbij zorgverzekeraars en zorgaanbieders samenwerken, en minder op toezicht achteraf. Het doel is om de administratieve lasten te verminderen en de focus te verleggen naar kwalitatief goede en doelmatige zorg.
Intensivering huisartsenzorg	Huisartsen hebben een centrale rol bij de verdere ontwikkeling van meer zorg in de buurt. Hiervoor worden nieuwe methoden en werkwijzen ingevoerd. Huisartsen zetten zich in om zo min mogelijk door te verwijzen naar medisch-specialistische zorg.
Internationalisering	Steeds meer internationale organisaties en buitenlandse investeerders betreden de Nederlandse zorgmarkt. Enerzijds leidt deze ontwikkeling tot een nieuwe kapitaalinjectie in de zorgmarkt. Anderzijds brengt deze ontwikkeling vraagstukken met zich mee over de wenselijkheid van buitenlandse – veelal commerciële – organisaties in de Nederlandse zorgmarkt.
Klimaatgerelateerde zieketes	Door klimaatverandering worden bepaalde ziekten relevanter en ontstaan er ziekten die voortkomen uit de verandering van de omgeving. Het is belangrijk om hierop in te spelen om zo de gezondheid van mensen zo goed als mogelijk te beschermen, zoals met pandemische paraatheid.
Kortere verblijfsduur	De gemiddelde verblijfsduur van patiënten in zorginstellingen neemt af. Een belangrijke drijfveer achter deze ontwikkeling is het verbeteren van de efficiëntie en daarmee het terugdringen van de zorgkosten.
Kostenbewuste patiënt	Doordat de transparantie in de zorg toeneemt en doordat patiënten steeds assertiever worden, wordt de patiënt zich steeds bewuster van de kosten van de zorg.
Kwaliteit van leven centraal	Er is een politiek en maatschappelijk debat over de verhouding van de kosten van een behandeling ten opzichte van het verbeteren van de kwaliteit van leven. Bij deze beslissing komt steeds meer centraal te staan wat het effect van de behandeling is op de kwaliteit van leven.
Kwaliteit-toegang discussie	Deze discussie draait om de balans tussen het leveren van hoogwaardige zorg en het waarborgen van toegankelijke zorg voor iedereen. Enerzijds is er de wens om zorg van de hoogste kwaliteit te bieden, wat vaak hogere kosten met zich meebrengt voor technologie, expertise en innovaties. Anderzijds betekent brede toegankelijkheid van zorg dat middelen over meer mensen verdeeld moeten worden, wat kan leiden tot minder nadruk op kwaliteit.
Leefstijl als preventiemiddel	Door het toenemend belang van preventieve zorg en mogelijkheden om inzicht te krijgen in eigen gezondheid, is er meer aandacht voor een gezonde levensstijl. Daarbij gaat het om gezond eten, bewegen en voldoende ontspanning.
Leveranciers lock-in	In de zorg is komt leveranciers lock-in steeds vaker voor. Dit komt bijvoorbeeld doordat ziekenhuizen na de aanschaf van medische of digitale apparatuur vastzitten aan één leverancier vanwege verplicht onderhoud en hoge overstapkosten. Dit beperkt de keuzevrijheid en kan leiden tot hogere kosten en minder innovatie. Een voorbeeld van een lock-in is de afhankelijkheid van aanbieders van elektronische patiëntendossiers (EPD’s).
Lokale verzorgingstaat	Gemeenten en lokale partijen moeten een grotere rol spelen in het bieden van sociale voorzieningen en ondersteuning aan burgers. Deze switch benadrukt de behoefte aan maatwerk en lokale betrokkenheid bij het aanpakken van sociaal-maatschappelijke uitdagingen en het bevorderen van welzijn binnen gemeenschappen.
Medical upgrading	De mogelijkheden om de patiënt te verrijken met nieuwe technieken zijn steeds talrijker. Een voorbeeld is een prothese die met het brein kan worden aangestuurd, maar ook het verbeteren van de zintuigen door het gebruiken van nieuwe technologieën. Dit leidt tot een ethische discussie over de kansenongelijkheid die kan ontstaan door medical upgrading.
Meer aandacht voor werkplezier	Er is toenemende aandacht voor werkplezier in de zorg vanwege de erkenning dat tevredenheid en welzijn van zorgverleners direct van invloed zijn op de kwaliteit van zorg die zij bieden. Positieve werkomstandigheden en werkplezier dragen bij aan hogere motivatie, lagere burn-out percentages, en een verbeterde patiëntenzorgervaring.
Meer zeggenschap professionals	Zorgprofessionals willen en krijgen meer zeggenschap en invloed op de werkvloer, wat volgens hen tot betere zorgkwaliteit en werktevredenheid moet leiden. Dit omvat inspraak in beleidsbeslissingen, keuzes over zorgpraktijken en een actieve rol in organisatorische veranderingen.
Meer zorgverantwoordelijkheid	Mensen voelen zich steeds meer verantwoordelijk voor hun eigen gezondheid, mede door hogere zorgkosten en hogere toegangsgrens tot zorg zoeken mensen eigen manieren om gezondheidsproblemen te voorkomen. Dit zorgt voor meer vraag naar kwalitatief hoogwaardige informatie over gezondheid.
Mens-tech balans	De trend onderzoekt de impact van geavanceerde en kostbare technologieën op de aanpak van gezondheidsproblemen, en stelt de vraag of technologie op zichzelf voldoende is, of dat een bredere holistische menselijke benadering noodzakelijk is om effectief om te gaan met onze gezondheidsuitdagingen.
Mentale gezondheid jongeren	Jongeren ervaren steeds hogere druk en worden steeds vaker geconfronteerd met stress, angst en andere psychische problemen. Factoren zoals de toenemende prestatiedruk op school, de constante invloed van sociale media en onzekerheid over de toekomst dragen hier sterk aan bij.
Minder antibiotica onderzoek	De antibioticamarkt is op het gebied van financiële resultaten steeds onaantrekkelijker voor farmaceuten. Hierdoor doen farmaceutische bedrijven steeds minder onderzoek naar antibiotica.
Minimaliseren invasieve interventies	Zorginstellingen schenken steeds meer aandacht aan het minimaliseren van het aantal chirurgische ingrepen. Hierdoor kan effectievere en efficiëntere zorg worden verleend.
Nieuwe financieringsvormen	Doordat banken steeds terughoudender worden, moeten zorginstellingen op zoek naar nieuwe financieringsvormen. Voorbeelden van nieuwe financieringsvormen zijn investeringen door private ondernemingen, uitgifte van obligaties en leaseconstructies.
Normaliseren holistische zorg	Holistische zorg is een trend die de hele persoon benadert, niet alleen de fysieke symptomen, door aandacht te besteden aan het emotionele, mentale en spirituele welzijn. Deze benadering benadrukt de integratie van traditionele medische behandelingen met complementaire en alternatieve therapieën om een evenwichtiger en completer zorgmodel te bieden.
Onzekerheid over betalen goodwill	De meeste specialisten in ziekenhuizen zijn verenigd in maatschappen. De twee ton goodwill die ingelegd moet worden om toe te treden, vormt een steeds groter obstakel voor jonge artsen. Zij voelen onzekerheid en ervaren het betalen van goodwill als een grote stap.
Oplopende personeelstekorten	Door de toenemende zorgvraag en de lage instroom van nieuw personeel is er een tekort aan personeel in de zorg. Dit tekort is het grootst voor MBO en HBO geschoolde verpleegkundigen.
Participatiesamenleving	In een participatiesamenleving neemt iedereen die dat kan verantwoordelijkheid voor zijn of haar eigen leven en omgeving. De overheid speelt slechts een faciliterende rol. In de zorg is dit terug te zien in politieke keuzes voor decollectivering en het verschuiven van verantwoordelijkheden naar de gemeenten.
Patiënt als regievoerder	De patiënt krijgt steeds meer regie over de gang van zaken binnen het zorgproces en wordt daarmee zelfredzamer. In plaats van de arts, heeft steeds vaker de patiënt het laatste woord over het behandelplan.
Predective care	Bij predictive care wordt met behulp van data-analyses en A.I. voorspellingen gedaan over welke zorg er op welk moment nodig is. Door predictive care nemen de mogelijkheden voor effectieve preventie toe.
Preventie-discussie	Investeren in preventieve maatregelen kost aanvankelijk geld, maar kan op de lange termijn zorgkosten verlagen door dure behandelingen te voorkomen. Dit leidt tot een preventieparadox, waarbij het een uitdaging is om te bepalen welke aanpak uiteindelijk de meeste gezondheidswinst en kostenbesparing oplevert.
Rolverandering apotheek	Onderzoek laat zien dat burgers de huisarts als centraal aanspreekpunt zien voor optimalisatie van geneesmiddelengebruik, terwijl zij de apotheker beschouwen als medicatiespecialist. De zorgverlenersrol van apothekers wordt al meer zichtbaar en er wordt gewerkt aan het versterken van de vertrouwensband met patiënten, met medicatiebeoordelingen als basis voor een verbeterde behandelrelatie.
Selectieve inkoop	Selectieve inkoop behelst het recht van een zorgverzekeraar om op basis van prijs/kwaliteitverhouding beperkte zorg bij een zorgaanbieder in te kopen. Zorgverzekeraars mogen aan de hand van scherpe kwaliteitscriteria zorg inkopen bij ziekenhuizen.
Snellere diagnostiek	Door ontwikkelingen op het gebied van data-analyse en kunstmatige intelligentie gaat het diagnosticeren van ziektes steeds sneller. Hierdoor kan zelfs voordat er zichtbare veranderingen optreden een betrouwbare inschatting worden gemaakt van de aandoening en een behandeling worden gestart.
Stijging geneesmiddelenkosten	Medicijnen worden steeds duurder. Door de vergrijzing is er meer vraag naar geneesmiddelen, waardoor de prijzen verder stijgen. Ook zijn er steeds meer farmaceuten met een monopoliepositie, wat bijdraagt aan de prijsstijging.
Superspecialisatie	Ziekenhuizen specialiseren zich steeds meer, mede door betere verdeling en afstemming. Door scherpere keuzes over welke zorg ze aanbieden, verdwijnen sommige zorgtypen uit bepaalde ziekenhuizen, terwijl de ziekenhuizen die deze zorg wel bieden extra specialistisch worden. Hierdoor verbetert de kwaliteit van gespecialiseerde zorg, maar kan de toegankelijkheid voor patiënten variëren.
Terugdringen onnodige zorg	Om de zorg efficiënter en goedkoper te maken is er meer aandacht voor het terugdringen van zorg die geen toegevoegde waarde heeft of zelfs schadelijk is voor de patiënt. Dit vraagt om meer verbinding tussen praktijk en wetenschap.
Toename financiële zorgmijding	De toename van financiële zorgmijding verwijst naar het fenomeen waarbij mensen zorg vermijden vanwege de kosten die eraan verbonden zijn. Dit kan variëren van het uitstellen van doktersbezoeken en behandelingen tot het niet volgen van voorgeschreven medicatie of therapieën, allemaal als gevolg van financiële belemmeringen.
Toename hybride zorg	Er is sprake van hybride zorg wanneer de patiënt van zowel extramurale als intramurale zorg geniet. Deze vorm, waarbij de patiënt een aantal dagen per week in een zorginstelling verblijft, wordt gebruikt om de mantelzorgers te ontlasten.
Toename leefstijlziektes	Er is een stijging te zien van leefstijl gerelateerde ziektes zoals longkanker door roken, diabetes type 2 door overgewicht, hart- en vaatziekten door een ongezonde leefstijl, en leverziekten door overmatig alcoholgebruik. Deze ziektes zijn deels te voorkomen door het bevorderen van gezonde leefgewoonten.
Toename middelengebruik	Het toenemende middelengebruik is een zorgwekkende trend die niet alleen onder jongeren, maar ook in bredere leeftijdsgroepen te zien is. Het omvat het toenemende gebruik van alcohol, tabak en drugs, vaak als reactie op sociale druk, nieuwsgierigheid, of als een manier om stress te verlichten.
Toename multi-morbiditeit	Steeds meer mensen hebben twee of meer (chronische) ziektes tegelijkertijd. Dit vraagt meer samenwerking tussen zorginstellingen en specialisten en leidt tot meer complexe zorg.
Toename ouderdomsziekte	In Nederland neemt het aantal ouderdom gerelateerde ziektes zoals kanker en dementie toe, mede door de vergrijzing van de bevolking. Deze trend benadrukt de noodzaak van gerichte gezondheidszorg-interventies en ondersteuning van ouderen.
Toename van intimidatie	Het aantal geweld- en intimidatie-incidenten in de zorg neemt toe. Werknemers in de zorg worden steeds vaker onheus bejegend door de patiënt. Dit maakt de zorg een minder aantrekkelijke sector om in te werken.
Toename ZZP’ers	Steeds meer zorgprofessionals zijn zzp’er. Zorgprofessionals werken minder vaak exclusief voor een zorgorganisaties. Hierdoor zijn zorgorganisaties enerzijds flexibeler, maar hebben ze anderzijds minder zekerheid over het arbeidsaanbod.
Toenemend aantal private investeerders	Steeds meer participatiemaatschappijen nemen deel in de gezondheidszorg. Dit gebeurt zowel in de zelfstandige behandelcentra als eerstelijns- en tweedelijnszorginstellingen en zowel in de geestelijke als de somatische zorg.
Toenemend belang gastvrijheid	Patiënten spreken steeds vaker hun voorkeur uit voor de vorm van zorgverlening, waarbij een zo aangenaam mogelijke beleving centraal staat. Zo winnen behandelcentra die zorg uitvoeren in een patiëntvriendelijke omgeving het in toenemende mate van grootschalige ziekenhuizen.
Toenemend belang multiculturele zorg	Voornamelijk in stedelijke gebieden waar mensen uit diverse culturen samenleven, groeit de behoefte aan zorg die rekening houdt met culturele diversiteit. Het is belangrijk dat zorgverlening aangepast is aan verschillende talen, gebruiken en culturele context om zodoende tot de meest passende vorm van zorg te komen.
Toenemende concurrentie	De overheid tracht de stijging van de zorgkosten te beheersen door meer zorgactiviteiten uit de basisverzekering te halen, de eigen bijdrage te verhogen en het aantal verzekerde behandelingen te beperken. De toetredingsdrempel voor nieuwe (commerciële) partijen wordt lager en de concurrentie tussen zorginstellingen neemt toe.
Toenemende druk op eerstelijnsorg	Steeds meer ziektes zijn chronisch. Deze minder acute klachten leggen een grotere druk op de eerstelijnszorg. Huisartsen streven naar meer flexibiliteit en samenwerking met andere zorgverleners om hiermee om te gaan. Echter, zij worden ook geconfronteerd met personeelstekorten, wat de druk verhoogt.
Toenemende gezondheidsongelijkheid	Tegenwoordig is gezond leven in Nederland nog steeds aanzienlijk duurder dan ongezond leven. Er is een groeiend verschil zichtbaar in gezondheid en levensverwachting tussen mensen met hoge en lage inkomens. Dit effect kan versterkt worden als de toegankelijkheid van de zorg ook afneemt in de toekomst.
Toenemende transparantie	De gezondheidszorg wordt steeds transparanter en dat moet de kwaliteit ten goede komen. De inzet van de digitale mogelijkheden, het contact tussen patiënten onderling en de machtsverschuiving naar het individu dragen bij aan deze ontwikkeling.
Toenemende werkdruk	De werkdruk in de zorg neemt toe. Deze werkdruk is het gevolg van personeelstekorten, administratieve lasten en de patiënt die mondiger wordt.
Toenemende zorgkosten	De totale zorgkosten nemen toe door de vergrijzing en de toenemende levensverwachting. Ook technologische ontwikkelingen in de zorg, inflatie en dure medicijnen leiden ertoe dat de kosten toenemen. Hierdoor staat het zorgstelsel onder druk en dreigt het op termijn onbetaalbaar te worden.
Toetreding big tech	Steeds meer grote techspelers betreden de zorgmarkt. Amazon heeft bijvoorbeeld een groot farmaceutisch bedrijf overgenomen, maar ook Google en Apple spelen met Health apps een rol in de zorgsector.
Uitkomstgerichte zorg	Bij uitkomstgerichte zorg (of Value Based Healthcare) gaat het niet alleen over de medische zorg zelf, maar komt er ook meer aandacht voor de kwaliteit van leven na de behandeling. Hierdoor zullen artsen de patiënt na een behandeling langer blijven volgen.
Van concurreren naar collaboreren	Mede door de intrede van het Integraal Zorgakkoord wordt in de zorg minder op marktwerking en meer op samenwerking gestuurd. Dit heeft kostenbesparing en hogere kwaliteit van zorg als doel.
Van cure naar care	De Nederlandse bevolking vergrijst en krijgt in toenemende mate te maken met chronische ziektes als diabetes, COPD en depressie. Er vindt een verschuiving plaats van curatieve zorg naar care; steeds meer zorg wordt chronisch. De verhouding curatieve en care patiënten is in 2030 één op vijf.
Van farmacie naar biotechnologie	De grote farmaceutische bedrijven gaan zich steeds meer richten op samenwerkingen met en overnames van biotechnologische organisaties. Hierdoor ontstaat de zogenoemde biofarmaceutische industrie. Het doel is de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en het verhogen van de efficiëntie.
Van terminaal naar chronisch	Steeds meer ziektes zijn te behandelen of zelfs te genezen. Onderzoeken hebben geleid tot medische doorbraken waardoor aandoeningen zoals dementie, ALS en kanker steeds beter te behandelen zijn.
Vervaging grenzen werk, wonen en zorg	Doordat zorgverleners meer gaan sturen op de kwaliteit van leven tijdens en na de zorg, vervagen de grenzen tussen werk, wonen en zorg. Zo nam CZ de schulden van gezinnen over, omdat dit naar verwachting zal leiden tot minder stress en daardoor minder zorgkosten.
Voltooid leven debat	Vanuit de samenleving, politiek en zorgsector ontstaat er een toenemende vraag naar een verruiming van de euthanasiewet. Discussie ontstaat over in hoeverre het mogelijk moet zijn om zelf over leven en dood te beslissen en of hier een leeftijdsgrens aan verbonden moet zijn.
Zorg op afstand	Steeds meer zorg en nazorg wordt door ziekenhuizen op afstand aangeboden. Zorg op afstand neemt toe door bijvoorbeeld ontwikkelingen op het gebied van virtuele verpleegafdelingen en de verbeterde mogelijkheden om de patiënt op afstand te monitoren.
Zorg op maat	Bij zorg op maat staat de behoefte van de patiënt centraal. Hierbij moet de zorg passen bij de persoonlijke situatie van de patiënt. De patiënt heeft hierbij de vrijheid om zelf zorg te kiezen die bij hem of haar past. Ook kunnen door verder ontwikkelde analyses de behandelingen worden geboden die beter op de behoefte van de patiënt aansluiten.
Zorgfraude	Het totale bedrag aan zorgfraude neemt toe in Nederland en Europa. Zorgfraude leidt tot een ondermijning van het zorgstelsel en de solidariteit die de basis vormt van het stelsel.
Zorgnetwerken	Doordat het aantal patiënten met meerdere aandoeningen tegelijkertijd toeneemt en het delen van informatie van cruciaal belang is, gaan zorginstellingen in toenemende mate met elkaar samenwerken om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Daarnaast proberen zorginstellingen hiermee preventief op te treden en daarmee de zorgkosten terug te dringen.
Zorgontregeling	Zorgontregeling verwijst naar situaties waarin de efficiëntie en effectiviteit van zorgverlening worden belemmerd door een teveel aan protocollen, regels en administratieve lasten. Dit fenomeen benadrukt het belang van het herzien en optimaliseren van zorgprocessen om ruimte te bieden aan professionele beoordeling en flexibiliteit, zodat zorgverleners zich beter kunnen richten op de behoeften van de patiënt.
Zorgproblematiek in krimpgebieden	Door afnemende bevolkingsaantallen in krimpgebieden komen voorzieningen zoals de zorg onder druk te staan. Zo neemt bijvoorbeeld het tekort aan huisartsen in krimpgebieden toe.